نامه 31 نهج البلاغه

از پدرى در آستانه فنا و معترف به گذشت زمان ، كه عمرش روى در رفتن دارد و تسليم گردش روزگار شده ، نكوهش كننده جهان ، جاى گيرنده در سراى مردگان ، كه فردا از آنجا رخت برمى ‏بندد ، به فرزند خود كه آرزومند چيزى است كه به دست نيايد ، راهرو راه كسانى است كه به هلاكت رسيده ‏اند و آماج بيماريهاست و گروگان گذشت روزگار . پسرى كه تيرهاى مصائب به سوى او روان است ، بنده دنياست و سوداگر فريب ، و وامدار مرگ و اسير نيستى است و هم پيمان اندوه‏ها و همسر غمهاست ، آماج آفات و زمين خورده شهوات و جانشين مردگان است

ادامه نوشته

که برد ؟

بازت ندانــــم از ســــر پیمــــــان ما که برد

باز از نگیــــــن عهـــــد تو نقش وفــا که برد

چندین وفــا که کرد چو من در هـــــوای تـو

 وان گه ز دست هجر تو چندین جفــا که برد

بگریســـت چشــم ابر بر احــــــوال زار مـن

جز آه مـــــن به گوش وی این ماجرا که برد

گفتــــم لب تو را که دل من تو بـــــــرده‌ای

گفتـــا کدام دل چه نشــان کی کجا که برد

سودا مپــــــز که آتش غم در دل تو نیسـت

ما را غــــم تو برد به ســــودا تو را که بــرد

توفیق عشق روی تو گنجیست تا که یافت

باز اتفـــــاق وصل تو گوییســــت تا که برد

جــــز چشـــــم تو که فتنـــه قتال عالمست

صـــد شیـــخ و زاهد از سر راه خدا که برد

دانلود با صدای استاد شجریان

http://www.4shared.com/audio/0wSyvtTW/________.html

خواب و خیال

نازنین آمد و دستی به دل ما زد و رفت
 پرده ی خلوت اینغمکده بالا زد و رفت
 کنج تنهایی ما را به خیالی خوش کرد
 خواب خورشید به چشم شب یلدا زد و رفت
 درد بی عشقی ما دید و دریغش آمد
 آتش شوق درین جان شکیبا زد و رفت
خرمن سوخته ی ما به چه کارش می خورد
که چو برق آمد و در خشک و تر ما زد و رفت
رفت و از گریه ی توفانی ام اندیشه نکرد
 چه دلی داشت خدایا که به دریا زد و رفت
 بود ایا که ز دیوانه ی خود یاد کند
 آن که زنجیر به پای دل شیدا زد و رفت
 سایه آن چشم سیه با تو چه می گفت که دوش
 عقل فریاد برآورد و به صحرا زد و رفت

 

هوشنگ ابتهاج

راه بی بازگشت

 

من اینجا بس دلم تنگ ست.

و هر سازی که میبینم بد آهنگ ست.

بیا ره توشه برداریم ،

قدم در راه بی بازگشت بگذاریم ؛

ببینیم آسمان " هرکجا " آیا همین رنگ است ؟

مهدی اخوان ثالث

مگه نه ؟

 

من و تو قصه ی یک کهنه کتابیم . مگه نه؟
یه سوالیم ، یه سوال بی جوابیم  . مگه نه؟
یه روزی قصه ی پرغصه ی ما تموم میشه
آخرش نقطه ی پایان کتابیم . مگه نه؟
پشت هم موج بلا میشکنه و جلو میاد
وای بر ما که رو آب مثل حبابیم . مگه نه؟
کی میگه ما با همیم ، ما که با هم جفت غمیم
دو تا عکسیم و به زندون یه قابیم . مگه نه؟

ای خدا ابر محبت چرا بارون نداره

آسمون خشکه و ما تشنه ی ابریم . مگه نه ؟
کار دنیا رو که چشمم دیده بود گفت به دلم
ما دو تا پنجره ی رو به سرابیم . مگه نه . مگه نه ؟

 شاعر : بیژن سمندر

 

مست مست

عزم آن دارم که امشب مست مست

پایکوبان شیشه دردی بدست

سر به بازار قلندر بر نهم

پس به یک ساعت ببازم هر چه هست

خون شوی ای دل

 

دل هوس سبزه و صحرا ندارد

میل به گل گشت و تماشا ندارد

دل سر همراهی با ما ندارد

خون شود این دل که شکیبا ندارد

جانم ای دل غافل   وصل تو مشکل     نقش تو باطل

خون شوی ای دل

دلی دیوانه داری      ز خود بیگانه داری      ز کس پروا نداری

چه فتنه ها که از گردش آسمان ندیدی

به غیر آه صد همره کاروان ندیدی

از عاشقی بجز دیده خون فشان ندیدی

به پای گل بجز زحمت باغبان ندیدی

به کوی یار جز ناله عاشقان ندیدی

 عارف قزوینی

 

نوبهار

 

سال نو مبارك باد

چنگ در پرده همين مي دهدت پند ولي    وعظت آن گاه كند سود كه قابل باشي

نوبهارست در آن كوش كه خوشدل باشي ...

 

دیدار

من چرا دل به تو دادم که دلم می‌شکنی

یا چه کردم که نگه باز به من می‌نکنی

دل و جانم به تو مشغول و نظر در چپ و راست

تا ندانند حریفان که تو منظور منی

دیگران چون بروند از نظر از دل بروند

تو چنان در دل من رفته که جان در بدنی

---------------------------------------------------------------

میلاد رحمة للعالمین

یگانه ی خلقت

مبارک

رسول گرامي اسلام (ص) مي فرمود: من بچه ها را به دليل 5 صفت دوست دارم :

 اول آنكه بسيار گريه مي كنند و ديده گريان كليد بهشت است

دوم آنكه با خاك بازي مي كنند

سوم آنكه با يكديگر دعوا مي كنند ولي زود آشتي كرده و كينه به دل نمي گيرند.

چهارم چيزي براي فردا ذخيره نمي كنند

پنجم خانه مي سازند و سپس آن را خراب مي كنند

ودر مورد دختران مي فرمودند: بايد طفل دختر را بيشتر از پسر مورد توجه قرار دهيد. و زماني كه هديه اي براي فرزندان خود تهيه مي كنيد سهم دختر را قبل از سهم پسر بدهيد.

وصل

ای خدا

این وصل را

 هجران مکن

سرخوشان عشق را نالان مکن

باغ جان را تازه و سرسبز دار

قصد این مستان و این بستان مکن

چون خزان بر شاخ و برگ دل مزن

خلق را مسکین

و

سرگردان مکن

بر درختی کآشیان مرغ توست

شاخ مشکن مرغ را پران مکن

نیست در عالم ز هجران تلختر

هرچه خواهی کن ولیکن آن مکن

 

فریاد

 

به نام مهربانم ...

کاش میشد از آن دل کوچک

در سکوت بی سرانجامی ،

                          که پدید آمده ز نادانی خود

بر می آمد آوایی ،

             نرم و 

                  نازک و 

                         آرام  ! ؟

                        که مبادا برنجاند

همه را ز دست خود

                              اما ،

                                     شایدم چه خوب می شد 

که به جای آن آوا

بر می آورد  فریادی

تا ز خواب ناز برخیزند

آن همه آدمک های پوشالی !

كاش ...

معما

زین معما هیچ دانا در جهان آگاه نیست

هر که خواهد گو بیا و هر چه خواهد گو بگو

کبر و ناز و حاجب و دربان بدین درگاه نیست

بر در میخانه رفتن کار یک رنگان بود

خودفروشان را به کوی می فروشان راه نیست

هر چه هست از قامت ناساز بی اندام ماست

ور نه تشریف تو بر بالای کس کوتاه نیست

آدمی و پری

  طفیل هستی عشقند آدمی و پری  

ارادتی بنما تا سعادتی ببری

      بکوش خواجه و از عشق بی​نصیب مباش      

که بنده را نخرد کس به عیب بی​هنری

می صبوح و شکرخواب صبحدم تا چند

به عذر نیم شبی کوش و گریه سحری

تو خود چه لعبتی ای شهسوار شیرین کار

که در برابر چشمی و غایب از نظری

هزار جان مقدس بسوخت زین غیرت

که هر صباح و مسا شمع مجلس دگری

دعای گوشه نشینان بلا بگرداند

چرا به گوشه چشمی به ما نمی​نگری

                                   

برگه پنجم

گوته : وقتي با انساني همانگونه كه هست رفتار مي كنيم،او را به كمتر از آنچه هست تنزل داده ايم . وقتي با او طوري رفتار مي كنيم كه گويي هم اكنون به آنچه بالقوه مي توانست باشد رسيده است ، او را آنگونه كه بايد باشد اعتلا بخشيده ايم .

پيش از اين چهار برگه در مورد وضعيت هاي كودك والد بالغ و روابط بين آنها تقديم كرده ام كه اكثرا از كتاب وضيعت آخر سرچشمه مي گرفتند . در اين سري قصد دارم خلاصه اي از كتاب ماندن در وضعيت آخر را برايتان بازگو كنم كه خالي از لطف نخواهد بود. اميدوارم مرا از نظرات خود بي نصيب مگذاريد .

 در اين بخش مي خواهم به بررسي وضعيت "من خوب نيستم ـ شما خوب هستيد" از يك طرف و وضعيت "من خوب هستم ـ شما خوب هستيد" از طرف ديگر بپردازم .

"من خوب نيستم ـ شما خوب هستيد"  : اولين وضعيتي است كه انسان با آن روبرو شده است،  احساسي كه در دوران كودكي در ما شكل گرفته است و در مغز ما ثبت و ضبط شده است و هيچگاه از بين نمي رود و هر آن امكان بازنواختن آن هست . كودك هر چه قدر هم كامل باشد ، كوچك است و والدينش بزرگ. او ناتوان است و آنها توانا و از همه مهمتر او كاملا به آنها وابسته است . همين وابستگي باعث مي شود موقعيتهايي پيش روي او فراهم آيد كه او به اين احساس برسد كه "من خوب نيستم " . به عنوان مثال كاري انجام دهد كه اسباب دلخوري والدينش را فراهم سازد ، ظرفي را بشكند ، حرف ناشايستي بزند و ... همين احساس براحتي مي تواند در افراد بزرگسال ايجاد شود : چرا فلان كار را نكردم ، چرا عقيده ام را نگفتم ، چرا او را از خود رنجاندم ، اي كاش با او مهربانتر بودم و ... .

اين احساس دقيقا همان احساس "من خوب نيستم" است كه در دوران بچگي در ما ضبط شده است و اكنون دوباره در بالغ بروز كرده است و پيامد آن نشستن در گوشه اي و سر دادن آواي شماتت بار تاسف است . اين احساس گاهي همه ي روز به طول مي انجامد و شايد هم بيشتر . نشانه هاي ديگر آن بي برنامگي، بي تفاوتي ، آه كشيدن ، بي حوصلگي و تنهايي است . اگر ريشه ي اين احساس را جستجو كنيم باز هم به همان وابستگي مي رسيم ، وابستگي به اطرافيان ، به همان هايي كه در تقابل با آنها اين احساس در ما زنده شده است . اساس اين احساس متكي بودن است و محصولي از دوران كودكي ست . حال چرا "آنها خوب هستند" ؟ اگر به دوران كودكي بازگرديم والدين اولين منبع تماس هاي جسمي و عاطفي كودك بوده اند (چيزي كه به نوازش تعبير مي شود ) پس "آنها خوب بوده اند" . در بزرگسالي هم ما بي اختيار به دنبال چنين منابعي هستيم ، دنبال افرادي كه ما را نوازش دهند، پس اگر خللي در اين ارتباط بوجود آيد دوباره آن احساس "من خوب نيستم" در ما نمايان مي شود .  

در ادامه ي بحث به چگونگي مقابله با اين احساس و تقويت احساس "من خوب هستم" مي پردازم .

 

آتش کاروان

                                                      با این گرمی جان

                                                     در ره  مانده حیران

                                              این غم خود       به کجا ببرم

                                                      با این جان لرزان

                                                      با این پای لغزان

                                                    ره به کجا  ز بلا ببرم

                                              می سوزم گرچه با بی پروایی

                                              می لرزم بر خود از این تنهایی

کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیش...

 

سرمستان

خدایا چه بگویم و کجا بگویم ای شاهد بزم آرایم ای همیشه مهربانم . تقدیم به آستان تو

با این آهنگ خیلی خاطره دارم بهترینش اون وقتایی بود که تنهایی از حرم بر می گشتم . چقدر خوبه که با یه آهنگ خیلی از احساسات خوب قدیمی تداعی می شن . دانلود

ای ساقی ما سرمستان                        جامی بده جانم بستان

                       زهمه گریزان ناله خیزان بر تو رو کردم

                       ای شاهد بزم آرایم با دیدۀ خون آرایم

                     همه شب به یادت نالۀ غم در سبو کردم           

                                  یارم یارا دریاب مارا

                       چون آتش عشقت تو به جان دارد دل       

                        صد شعله شرر خود به زبان دارد دل

                            آه سحری سوز دلی سودایی               

                         شد  در نگهت در دو جهان دارد دل

ای ساقی ما سرمستان                        جامی بده جانم بستان

                       زهمه گریزان ناله خیزان بر تو رو کردم

                                  یارم یارا دریاب مارا

                             بنگر به نیازم بر سوز و گدازم  

                           ای راز و نیاز من ای عطر نواز من

                                 در برنشان مارا یارا یارا       

                          ای همنفس من بشکن قفس من

                               امید رهاییها پیوند جداییها 

                                در بر نشان مارا یارا یارا

 

 

مونس و غمگسار من

بی همگان به سر شود بی‌تو به سر نمی‌شود
داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی‌شود
دیده عقل مست تو چرخه چرخ پست تو
گوش طرب به دست تو بی‌تو به سر نمی‌شود
جان ز تو جوش می‌کند دل ز تو نوش می‌کند
عقل خروش می‌کند بی‌تو به سر نمی‌شود
خمر من و خمار من باغ من و بهار من
خواب من و قرار من بی‌تو به سر نمی‌شود
جاه و جلال من تویی ملکت و مال من تویی
آب زلال من تویی بی‌تو به سر نمی‌شود
گاه سوی وفا روی گاه سوی جفا روی
آن منی کجا روی بی‌تو به سر نمی‌شود
دل بنهند برکنی توبه کنند بشکنی
این همه خود تو می‌کنی بی‌تو به سر نمی‌شود
بی تو اگر به سر شدی زیر جهان زبر شدی
باغ ارم سقر شدی بی‌تو به سر نمی‌شود
گر تو سری قدم شوم ور تو کفی علم شوم
ور بروی عدم شوم بی‌تو به سر نمی‌شود
خواب مرا ببسته‌ای نقش مرا بشسته‌ای
وز همه‌ام گسسته‌ای بی‌تو به سر نمی‌شود
گر تو نباشی یار من گشت خراب کار من
مونس و غمگسار من بی‌تو به سر نمی‌شود
بی تو نه زندگی خوشم بی‌تو نه مردگی خوشم
سر ز غم تو چون کشم بی‌تو به سر نمی‌شود
هر چه بگویم ای سند نیست جدا ز نیک و بد
هم تو بگو به لطف خود بی‌تو به سر نمی‌شود

ريشه اش اينجاست

زندگي را مردم پيشين

خورد و پوش و لذت آغوش مي ديدند . . .

جذبه اي از جذبه ها  اما

جذبه اي كه زندگي را اوج مي بخشد

گر چه باشي در حضيضي محض .

اخوان ثالث

پرنده

كيف بدست از خونه بيرون اومد. بي اختيار نگاهي به بالا انداخت ، پرواز يك پرنده نگاهشو قطع كرد .حواسش پرت شد ، انگار يادش رفت مي خواست چيزي بگه ! با نگاهش پرنده رو تا روي سيم برق دنبال كرد .

آهي كشيد و در خونه رو بست . توي فكر بود ، داشت به اتفاقاتي كه امروز انتظارش رو مي كشيد فكر مي كرد ! زير لب گفت : يعني ميشه ... نفسشو بيرون داد ، شالشو محكم كرد و دستشو توي جيبش فرو برد . دستش به تكه بيسكويتي خورد كه از ديروز توي جيبش مونده بود .آوردش بيرون و از زير شال توي دهنش گذاشت هنوز تازه بود ولي نه به اندازه خاطره اي كه با خودش داشت . اول پشيمون شد از اينكه چرا اونو خورده ، ولي ديگه دير شده بود ،حسابي توي دهنش خيس خورده بود و تا چند لحظه ي ديگه هيچ اثري ازش نمي موند .

به ياد اون پرنده افتاد ، كه چطور تنها و بي كس توي اين هواي سرد ، روي سيم برق كز كرده بود ، يهو يادش اومد ، كه اون موقع چي مي خواسته بگه ! سرش رو بالا آورد ، يه نگاهي به آسمون انداخت ، زير لب گفت :

يا قاضي الحاجات ...

هرگز

من اما باز هم تا زنده ام هرگز

همان مي پرسم از هر سوي و از هر كس

جوابم گر چه هيچاهيچ

خطابم گر چه بيهوده

از اين بيهودگي

غفلت نخواهم كرد!

(م.اميد)

الهي

ببين ناتوانم

      برافكنده جانم

           كمند بلند نگاهي

الهي

شب بي نصيبي

        در اوج غريبي

              مگر در تو گيرم

        پناهي

الهي

به سويت       نگاه دل من

دل شب         پناه دل من

ستاره

گواه دل من

كه اين اشك و آه دل من

بود پيش رويت

            به عذر گناهي

الهي

الهي با صداي علي رضا افتخاري

جهان دار

بگذار كه بر شاخه ي اين صبح دلاويز

بنشينم و از عشق سرودي بسرايم

آنگاه به صد شوق

          چو مرغان سبك بال

پر گيرم از اين بام و به سوي تو بيايم

خورشيد از آن دور

از آن قله ي پر برف

آغوش كند باز

                همه مهر

                          همه ناز

سيمرغ طلايي پر و باليست كه چون من

از لانه برون آمده دارد سر پرواز

پرواز به آنجا كه نشاط ست و اميد است

پرواز به آنجا كه سرودست و سرورست

آنجا كه سر و پاي تو

                  در روشني صبح

روياي شرابي ست كه در جام بلور است

خزان گشته بهارم

تقدیم به مهدی عزیزم

آن چه در گذشـته کردم،چـون به یادم آید نالـه هـا ز حسـرت،تا گردون،از نهـادم آید

هـر چـه بـا صفــاتر بودم،جـز جفـا ندیـدم کی شود که روزی یا شامی،بر مرادم آید

در بهـار عشـق و مسـتی من شد فسـانه رنـج هسـتی من

دگر خـزان گشته بهـارم،کجا بـرم این دل زارم

چـه می شود آخـر کـارم،همـدمی ندارم هر جا دامی بر سر راهم،زین همه صیادم

من چون مرغی،در پی دانه،در دام افتادم

آن شب که بی خبر بودم،کسی نشد چراغ راهم

اکنون که دیده بگشودم،دگر فتاده ام به چاهم

 

خواننده:استاد داریوش رفیعی آهنـگ سـاز:مجـیـد وفـادار

آهنـگ:دستگاه شور (پرده دشتی)

برگرفته از سایت آوای گلپا

از اینجا دانلود کنید.

به آرامی آغاز به مردن می‌کنی !

 

به آرامی آغاز به مردن می‌کنی
اگر سفر نکنی،
اگر کتابی نخوانی،
اگر به اصوات زندگی گوش ندهی،
اگر از خودت قدردانی نکنی.

 به آرامی آغاز به مردن می‌کنی
زمانی که خودباوری را در خودت بکشی،
وقتی نگذاری دیگران به تو کمک کنند.

به آرامی آغاز به مردن می‌کنی
اگر برده‏ی عادات خود شوی،
اگر همیشه از یک راه تکراری بروی …
اگر روزمرّگی را تغییر ندهی
اگر رنگ‏های متفاوت به تن نکنی،
یا اگر با افراد ناشناس صحبت نکنی.

تو به آرامی آغاز به مردن می‏کنی
اگر از شور و حرارت،
از احساسات سرکش،
و از چیزهایی که چشمانت را به درخشش وامی‌دارند،
و ضربان قلبت را تندتر می‌کنند،
دوری کنی . .. .،

تو به آرامی آغاز به مردن می‌کنی
اگر هنگامی که با شغلت،‌ یا عشقت شاد نیستی، آن را عوض نکنی،
اگر برای مطمئن در نامطمئن خطر نکنی،
اگر ورای رویاها نروی،
اگر به خودت اجازه ندهی
که حداقل یک بار در تمام زندگی‏ات
ورای مصلحت‌اندیشی بروی . . .

امروز زندگی را آغاز کن!
امروز مخاطره کن!
امروز کاری کن!
نگذار که به آرامی بمیری!
شادی را فراموش نکن

پابلو نرودا - ترجمه احمد شاملو

برگه چهارم : تجزیه و تحلیل رفتار متقابل

همانند سه برگه قبلی که خلاصه ای از بخش های مهم کتاب وضعیت آخر را در آنها ذکر کردم ، در این برگه نیز چکیده ای از یکی از فصل های آن را بیان می کنم البته همانطور که پیش از این گفته ام همه ی این مطالب عین متن کتاب نیستند بلکه خلاصه ای از آن می باشند .

یک رفتار متقابل عبارتست از انگیزه ای از طرف یک شخص و پاسخی بر آن انگیزه از طرف شخص دیگر.

هدف از این تجزیه تحلیل آن است که کشف کنیم کدام جنبه از جنبه های سه گانه «کودک ،والد،بالغ » شخصیت ، عامل این انگیزه یا پاسخ است . سرنخ های زیادی وجود دارند که هر یک از سه جنبه را در رفتار نمایان می سازند . این سر نخ ها در حرکات جسمانی و لحن ما مستتر هستند .

 (1) سرنخ های جسمانی «والد» : اخم ها و چینهای صورت ، نگاه غضب آلود، بهم مالیدن دست ها و ...

 (2) سرنخ های لفظی «والد» : من می خواهم ته و توی این را در بیاورم ، برای اولین و آخرین بار ، دیگر نمی توانم تحمل کنم ، خسته شدم از ، دیگه تمومش کن و ...یا بیشعور ، مسخره ، مزخرف . دو کلمه « باید» و «مجبور» افشا کننده حالت «والد» هستند . البته ممکن است که «بالغ» نیز در شرایطی، در آرامش منطقی خود، به این نتیجه برسد که فلان کار مسخره است یا نباید انجام شود .  

(3) سرنخ های جسمانی «کودک» : اشک ، تو لب رفتن ، کج خلقی ، سر به سر گذاشتن ، ناخن جویدن ، شانه بالا انداختن و...

(4) سرنخ های لفظی «کودک» : کاش که ، شاید وقتی و ...یا تمام عباراتی که طفل در مقابل «والد» بیان می کند تا از احساس «غیر خوب بودن » فاصله بگیرد مانند ببین مامان چی ساختم ، خوشگل شدم و...

گروهی دیگر از کلماتی که کودکان بیان می دارند ولی نشان دهنده جنبه «بالغ» نو ظهور آنها است عبارتند از : چرا، کی،چطوری ،کجا.

(5) سرنخ های جسمانی «بالغ» :اگر دکمه «والد» و «کودک» خود را خاموش کنیم آنگاه است که «بالغ» ما فعالیت می کند و آگاهانه و منطقی رفتار می کند .هنگام گوش دادن، صورت «بالغ» روشن و متوجه جلو است و به آرامی به هر آنچه شما می گویید گوش می دهد . البته اجازه می دهد «کودک» کنجکاو به هیجان در بیاید و صورت خود را نشان دهد . از هر کدام از رفتار های دو جنبه «کودک» و «والد» که از لحاظ منطقی خالی از اشکال است آگاهانه بهره می گیرد.

(6) سرنخ های لفظی «بالغ» : چطور ، چگونه ، از چه طریق ، می فهمم ، در مقایسه با ، به عقیده من و...

فردی که جنبه «بالغ» آن فعال است در مقابل تحریکات فردی که سعی دارد او را عصبانی کند و یا او را تحت تاثیر قرار دهد آگاهانه برخود می کند . ممکن است در ابتدا اسیر آن تحریکات شود ولی در ادامه روند کار را در دست می گیرد .

وقتی مکالمات و معاشرت های روزمره خود را بررسی می کنیم می بینیم که می توانیم همه ی آنها را با شخصیت «بالغ» خود مدیریت کنیم ولی این کار سخت است و البته زمان بر . خیلی از مردم کوچه و خیابان اسیر دو جنبه دیگر شخصیت خود هستند و مدام از طریق آنها رفتار می کنند . مانند مکالماتی که در صف اتوبوس ، نانوایی ، ادارات و ...شاهد آن هستیم.

به نظر من از جمله وضعیت هایی که «بالغ» باید آگاهانه از جنبه «کودک» یا «والد» خود استفاده کند زمانی است که در حال بازی با کودکان است که باید با جنبه «کودک» خود وارد شود. در اینجا نباید بگوید چون من فرد بالغی هستم نباید با بچه ها بازی کنم برعکس بازی نکردن با بچه ها و یا عدم همدلی با آنها در بازی نشان دهنده مستولی شدن جنبه «والد» اوست که اشتباه است . مهمترین جایی که به نظر من ما باید آگاهانه از جنبه «کودک» خود بهره بگیریم در هنگام رابطه  عاشقانه با همسر خود است ، در خلوت هایی که زوج با هم دارند و مهمتر از این در هنگام همبستر شدن است . بسیاری از ناکامی ها و نارضایتی های پنهانی که طرفین در ارضای یکدیگر دارند از ناتوانی در برقراری درست این رابطه است . این رابطه بیشتر از این که جسمانی باشد روانی ست . ارتباط کودکانه و مهربانانه ، شوخی هایی که دو طرف در انجام این رابطه با هم دارند همه و همه به درست انجام شدن آن کمک می کند . نباید در هنگام همبستر شدن اسیر جنبه «والد» خود شد بلکه باید از طریق «بالغ»، کودکانه به عشق بازی پرداخت . در برگه بعدی به ادامه تحلیل رفتار متقابل می پردازم .     

 

 

برگه سوم : « کودک ، والد ، بالغ » و ازدواج

(اگر برگه های پیشین را مطالعه نکرده اید : برگه دوم  و برگه اول )

ازدواج پیچیده ترین رابطه ی انسانی است . در روابط انسانی بین دو نفر کمتر پیوندی مانند ازدواج می تواند چنان احساسات عظیم و ابدی در اشخاص تولید کند ، یا آنچنان ، سریع بین دو قطب شادی های حد اعلی و سردی های حد اعلی حرکت کند .

وقتی یکی از طرفین به محتوای اطلاعات کهنه و پاک نشدنی «کودک» و یا «والد» روح طرف مقابل بی اعتنا می شود ، بآسانی می شود دید که تنها «بالغ» ، آن هم «بالغ» آزاد شده ، می تواند در اینجا کمک کند و پیوندشان را از هم پاشیده گی نجات دهد . با وجود این ، قرارداد ازدواج های معمولی اغلب کار «کودک» است ، که عشق در نظرش یک احساس است نه کاری که آدم مجبور باشد بکند ؛ و شادی در نظرش چیزی است که آدم دنبالش برود نه اینکه حاصل زحمت خوشحال ساختن یک نفر دیگر باشد . فقط زوج های جوانی که «والد»شان از متن یک ازدواج خوب اطلاع کافی دارد می توانند شانس موفقیت داشته باشند . بیشتر مردم هیچوقت یک ازدواج خوب را در عمرشان ندیده اند و اطلاعات و افکارشان را از کتاب ها و داستان های عشقی مجلات و کتاب ها به عاریه می گیرند . که درآنها شوهر معاون مدیر کل یک شرکت است که هر شب با دسته گل سرخی به خانه می آید و زن نازک اندام در پیراهن زیبای خود در انتظار اوست که او را در آغوش بگیرد . اما وقتی سراب این تبلور شروع به ذوب شدن می کند وقتی موکت خانه ور می افتد وقتی سوراخ دستشویی می گیرد ، بچه عر می زند ، قسطها  به تاخیر می افتد و شوهر دیگر نه تنها نمی گوید «دوستت دارم» بلکه حتی او را با اسم کوچکش صدا نمی زند و به گفتن یک «هی» اکتفا می کند .آنوقت است که «کودک» ظاهر می شود و کنترل ازدواج را بدست می گیرد و تمام نمایش ازدواج در معرض از هم پاشیدگی قرار می گیرد . احساس های کهنه ی «غیر خوب» ، «بالغ» هر دو طرف را آلوده می کند ، و چون هیچ کسی را در این پیوند ندارند ناگزیر به همدیگر می پرند . خوب به نظر شما اکنون راه چاره چیست ؟ بهترین راه اینست که زوج های جوان در این مواقع از روان شناس کمک بگیرند تا اصول « کودک، والد، بالغ» را به آنها بیاموزد و آنها را در شناسایی این امر که چه موقع هر کدام از این سه جنبه برشخصیتشان مستولی می شود یاری دهد .

پس از فراگیری زبان جدید ، یکی از اولین چیزهایی که طرفین باید توجه شان را به بررسی آن معطوف دارند ، شناخت اصل قرار داد ازدواج است . قرارداد ازدواج های معمولی فی نفسه چیز بسیار بدی است چون در واقع یک معامله پنجاه-پنجاه است .زن ، اثاث خانه و تجملات می آورد و در مقابل اینکه شوهر ، شغل خوبی در تشکیلات اتاق بازرگانی شهر دارد . آنها دیگر انسان نیستند ، بلکه کالا هایی هستند که در بازار پر رقابت زندگی دست به دست داده می شوند . اینجور قرارداد ها از کارهای «کودک» است . «کودک» است که می گوید «نصف من-نصف تو» . «کودک» دیگر از درک بسیاری از ارزش ها باز می ماند . گذشت ، تعهد ، وارستگی و همه چیز را به خاطر دیگری نادیده گرفتن ، همه ی این ویژگی ها در نظر «کودک» ناچیز می آید . درک اینها فقط از عهده «بالغ» بر می آید . پل شرر در کتاب خود «محبت ولخرج است» بیان می کند که «محبت ولخرج است . حساب از دستش در می رود و وضعیتش همیشه قرمز است » . «کودک» یک مخلوق «گیرنده محبت» است اما «بالغ» است که می تواند محبت کند.

بنابراین زوجی که در جستجوی راهی برای نجات ازدواجشان هستند لازم است اقدام به همکاری های مشترکی  کنند که «بالغ» خود را از حس «غیر خوب کودک» و همچنین احکام آزار دهنده قدیمی «والد» آزاد نمایند و واقعا درک کنند که چگونه این ضبط های قدیمی بر آنها تسلط مداوم دارند و از زیر سلطه ی آنها بیرون بیایند .

انسان نباید طبیعتش را مسئول عیب هایش بداند . بلکه باید عیبهایش را مسئول طبیعتش بداند .  

عشق بچه آزادی است . عشق در ازدواج لازمه اش آزادی «بالغ» است .

«والد» و «کودک» هر یک از طرفین ازدواج ممکن است آنها را به جهات مختلف جدا از هم سوق دهد . فقط به وسیله «بالغ » است که آنها امکان دارد دوباره به یک جهت بپیوندند .

باز هم تقاضا می کنم با بررسی جنبه های سه گانه «کودک ،والد،بالغ » شخصیت خود ، و زمان بروز هر کدام از آنها ، توانایی خود را در کنترل امواج پرتلاطم زندگی افزایش دهید .       

 

 

خانه دوست کجاست ؟

 

خانه دوست کجاست؟ در فلق بود که پرسید سوار
آسمان مکثی کرد
رهگذر شاخه نوری که به لب داشت به تاریکی شنها بخشید
و به انگشت نشان داد سپیداری و گفت:
"نرسیده به درخت
کوچه باغی است که از باغ خدا سبز تر است
و در آن عشق به اندازه پرهای صداقت آبی است
می روی تا ته آن کوچه که از پشت بلوغ، سر به در می آرد
پس به سمت گل تنهایی می پیچی
دو قدم مانده به گل
پای فواره جاوید اساطیر زمان می مانی
و تو را ترسی شفاف فرا می گیرد
در صمیمیت سیال فضا، خش خشی می شنوی
کودکی می بینی
رفته از کاج بلندی بالا، جوجه بردارد از لانه نور
و از او می پرسی خانه دوست کجاست؟

برگه دوم

خاطر نشان می کنم که مواردی که بیان می کنم خلاصه ای است از آنچه که در کتاب وضعیت آخر آمده است و نه عین مطالب آن.برای مطالعه برگه اول اینجا را کلیک کنید .

« والد »

«والد» شامل انبوه بسیار عظیمی از سوابق رویداد های خارجی در مغز است که بدون سوال و حتی با زور تقریبا در پنج ساله ی اول زندگی فرد دریافت می شود این ضبط ها دوره ای قبل از تولد اجتماعی شخص را شامل می شود . بیشتر این ضبط ها محصول ملاحظات خود طفل از پدر و مادر یا از کسانی است که جانشین پدر و مادر بوده اند . این اطلاعات بدون حک و اصلاح ضبط شده اند . در جنبه «والد» شخصیت انسان تمام پندها اخطار ها و قوانین و مقرراتی که بچه از پدر و مادر خود شنیده یا در رفتار آنها دیده  محفوظ است . از سوی دیگر  محبتها نیز در این نوار ضبط می شوند . بغل کردن ها  نازکردنها  خنده ها و صداهای شیرین ناشی از خوشحالی مادر و صورت مسرور پدر. به عنوان مثال : «هرگز دروغ نگو » « اسراف گناه است » ... هیچ کس نمی تواند اینها را از مغز پاک کند این نوارهای ضبط شده در تمام طول عمر وجود دارند و همیشه آماده شروع و بازخوانی هستند . حالا اگر این نوارهای ضبط شده با اعمال والدین هم خوانی نداشته باشند مثلا بگویند دروغ نگو ولی خودشان دروغ بگویند و از این دست موارد .این کارمثل قاعده مثبت در منفی که حاصلش منفی است می ماند در اینجا هم « والد » ضعیف و شکسته می شود که نتیجه آن عدم اطمینان و ناسازگاری و نومیدی در تمام زندگی است . یک مساله دیگر در مورد جنبه «والد» این که بیشتر اطلاعات آن در زندگی روزمره به صورت "چطور باید " ظاهر می شود مثل چطور باید رفت . چطور باید رفتار کرد . چطور باید حرف زد . چطور باید نوشت و ... . بعدها که جنبه بالغ در شخصیت او مهارت کافی را کسب کرد دیگر آنگونه که قبل از آن آموخته عمل نمی کند و نظرات و سلایق خود را نیز در تصمیم گیری دخیل می کند .

" کودک " 

  همزمان با شکل گیری جنبه «والد» ضبط دیگری نیز روی می دهد که آن ضبط رویدادهای درونی یا پاسخ و عکس العمل انسان کوچک نسبت به آن چیزهایی است که می بیند و یا می شنود . بیشتر اینها بصورت احساس ضبط می شود . می خواهم درباره احساس این که" من خوب نیستم" صحبت کنم . در این دوران کودک دوست دارد سرو صدا کند احساس های خود را نشان دهد ولی عمدتا از طرف پدر و مادر از او خواسته می شود که به خاطر رضایت آنها آن رفتار ها را کنار بگذارد و عاقل باشد !  مفهوم عجیب عاقل بودن در نظر بچه که هنوز چیزی از عقل نمی داند غیر قابل فهم است . نتیجه منفی این مراحل ایجاد احساس های منفی در «کودک » است و در سال های اولیه به این نتیجه می رسد که "من خوب نیستم " . این احساس غیر خوب بودن خاصیت کودکی است و به مقاصد و افکار پدر و مادر که خود این مساله را بوجود می آورند مربوط نیست . نکته مهم اینجاست که خیلی چیزها امروز هست که می تواند اتفاق بیافتد و همان حال و احساس کودکی را دوباره ایجاد کند و همان احساس هایی را که ان موقع داشتیم در ما زنده سازد . چه بسا ما خود را در برابر یک راه دشوار می بینیم ( یا شاید احساس عاطفی ) اینگونه وضعیتها  « کودک » را به قلاب می اندازد و موجب باز نواختن احساس بیهودگی و ناراحتی می شود که شکل جدید همان احساس های اصلی بچگی است . در «کودک» هزاران هزار لحظه ی « آه فهمیدم »  اولین بار زدن کلید برق  و ... ونیز لمس کردن پتویی که دوستش داشته و سایر احساس های شیرین دیگر.                                                                     

« بالغ »

جمع آوری اطلاعات «بالغ» در نتیجه این توانایی کودک است که او اکنون می تواند برای خود فرق چیزهایی را که در ارتباط با آنچه به یاد داده بودند ( والد ) و آنچه خودش احساس کرده است ( کودک ) را تشخیص دهد . قدرت تحرکی که به «بالغ» جان می دهد در دوره های آینده زندگی هنگامی که شخص ناراحتی و مشکلی در پیش دارد اطمینان بخش می شود . بعنوان مثال شخص برای اینکه فکرش باز شود می رود بیرون و قدم می زند . قدم زدن تسکینی برای تشویش و نگرانی است . «بالغ» در سال های اولیه بسیار شکننده است و تسلیم فرمان های «کودک» و «والد» می شود . فرق «بالغ» با «والد» در این است که والد تقلید گونه عمل می کند . و فرق آن با «کودک» در اینست که «کودک» اصولا تابع احساسات است و بدون دلیل عمل می کند . از طریق «بالغ» است که انسان کوچک آنگونه که خودش کشف و استنباط کرده است عمل می کند . «بالغ» اطلاعات ضبط شده در«والد» را بررسی می کند تا تصمیم بگیرد کدام معتبر است و کدام نامعتبر . اطلاعات کودک را نیز بررسی می کند تا معلوم شود که کدام احساس را امروز می تواند با اطمینان خاطر بکار ببرد . وظیفه دیگر «بالغ» ارزیابی احتمالات است این کار در سنین کودکی آرام آرام رشد می کند .   حد و مرز بین «والد» و «بالغ» و «کودک» بسیار شکننده است . «بالغ» گاهی چنان با سیل خبر های بد مواجه می شود که فقط بصورت یک تماشاچی رفتار خود در می آید .  نیروی خلاق از حس کنجکاوی «کودک» زاده می شود که البته در«بالغ» نیز هست . «کودک»  جنبه خواستن را فراهم می کند و «بالغ» جنبه توانستن .

عده ای باور دارند که بچه ای که با انضباط و نظم بزرگ نشده است نسبت به بچه ای که با انضباط و مقررات بارآورده شده است قوه خلاقه بیشتری دارد که این نکته درست نیست . بچه ای که بی نظم است ممکن است روزی به خاطر اعمالش توسط افراد دیگر تنبیه شود . نتیجه دردناک بوجود آمده احساس های خوبی تولید نمی کند و این به سود بچه نیست . احساس های دردناک دیگری نیز در انتظار او می تواند باشد مثل تصادف با اتومبیل و شکستگی یا موارد تلخ دیگری .

مساله دیگر تقابل جنبه های شخصیت است . مثلا نوجوانی که همواره متوجه می شود که اکثر ضبطهای «والد» او با واقعیت تطبیق دارد دارای شخصیتی راحت است و نیروی خلاق بیشتری دارد . ولی وقتی اطلاعاتی که «والد» به عنوان حقیقت ضبط کرده است به نظر «بالغ» درست نیاید یک عامل وقت گیرنده بسیار جدی بوجود می آورد و نوجوان را دچار تناقض شدیدی می کند .                                                                                                                                                                   

 

 

مادرم روزت مبارک

 

بهترین بهترین من  (زنده یاد فریدون مشیری)

ای نوازش تو بهترین امید زیستن !

در کنار تو

من ز اوج نگفتنی گذشته ام .

...

خوب خوب نازنین من !

نام تو مرا همیشه مست می کند بهتر از تمام شعر های ناب !

نام تو اگر چه بهترین سرود زندگی ست

من تو را    به خلوت خدایی خیال خود :

"بهترین بهترین من " خطاب می کنم

بهترین بهترین من   دوستت دارم .

آهنگ ای ساقی

ای ساقی آرامم کن دیوانه ام رامم کن من خسـتـه ایامم سـاقی تو آرامـم کن

گمگشته ای در خویشم ساقی تو پیدایم کن

با سـاغر شیـدایی سرمسـت و شیدایم کن

در سـیـنـه پـنـهـان کردم فریـاد آوازم را محض خدا روزگار مشکن دگر سازم را

***

من مرغ خوش آواز این شهرم می دانم می دانی

کز رنج این خاموشی می گریم در خلـوت پنهانی

از جان ما چه خواهی ای دست بیرحم زمونه

تا کی به تیر ناحق می گیری قلـب ما نشونه

***

در سـیـنـه پـنـهـان کردم فریـاد آوازم را محض خدا روزگار مشکن دگر سازم را

ای ساقی آرامم کن دیوانه ام رامم کن من خسـتـه ایامم سـاقی تو آرامـم کن

گمگشته ای در خویشم ساقی تو پیدایم کن

با ساغر شیدایی سرمست و شیدایم کن

سرمست و شیدایم کن

خواننده : اسـتاد اکبر گلپـایگانی آهنگساز:استاد همایون خرم

تـرانه

سـرا:معینی کرمانشاهی تنظیم آهنـگ:مجید اخشابی

دانلود آهنگ

برگرفته از سایت http://www.avayegolpa.blogfa.com